| समयः |
९० मिनेट |
| सत्रको प्रकृति: |
सहभागी-केंद्रित, अनुभव-साझेदारी, अभ्यास पहिचान |
| उद्देश्यहरू: |
- स्थानीय तहमा वित्तीय स्रोत व्यवस्थापन, स्रोत परिचालन तथा खर्च प्रभावकारिताका अभ्यास पहिचान गर्नु
- सहभागीहरूलाई आफूले गरेको/देखेको सफल वित्तीय अभ्यास संरचित तरिकाले प्रस्तुत गर्न सक्षम बनाउनु
- वातावरणमैत्री स्थानीय शासन (EFLG) सँग वित्तीय स्रोत व्यवस्थापनको प्रत्यक्ष सम्बन्ध बुझाउनु
|
| परिचय + Ice Breaker (10 min) |
क्रियाकलाप:
- प्रश्न: “तपाईँको पालिकामा वित्तीय स्रोत व्यवस्थापनका कुन अभ्यासले राम्रो सुधार ल्यायो?”
- कार्डमा १ वाक्य लेख्ने
- ३/४ जनाले छोटो अनुभव साझा गर्ने
उद्देश्य: सहभागीहरूलाई विषयमा सक्रिय गराउने र उनीहरूको अनुभव सत्रमा ल्याउने। |
| विषय प्रवेश: EFLG को लागि वित्तीय स्रोत व्यवस्थापनको दृष्टिकोण (10 min) |
प्रशिक्षकले छोटकरीमा प्रस्तुत गर्ने विषयहरू:
- स्थानीय तहका मुख्य वित्तीय स्रोतहरू:
- आन्तरिक स्रोत (कर, शुल्क, जरिवाना, सेवा शुल्क, स्थानीय राजस्व)
- संधीय/प्रदेश अनुदान
- बाह्य सहयोग (NGO, INGO, विकास साझेदार)
- सार्वजनिक-निजी साझेदारी (PPP)
- वित्तीय शासनका पाँच स्तम्भ:
- पारदर्शिता
- जवाफदेहिता
- सहभागिता
- कार्यक्षमता
- प्रतिफलमुखी बजेट (Performance-based budgeting)
- EFLG मा वित्तीय स्रोत व्यवस्थापन किन महत्वपूर्ण?
- वातावरणमैत्री बजेट
- हरित परियोजनामा लगानी
- स्रोतको अधिकतम उपयोग (Value for money)
- राजस्व वृद्धिका नवीन उपाय
सामग्री: २–३ स्लाइड |
| सहभागी तयारी: Best Practice Template भरिने (20 min) |
प्रत्येक सहभागी/समूहलाई निम्न Template उपलब्ध गराइनेः Financial Best Practice Template
- अभ्यासको शीर्षक:
- समस्या पहिचान (वित्तीय व्यवस्थापनमा पुरानो चुनौती):
- अपनाइएको समाधान/उपाय:
- वित्तीय स्रोत परिचालन/राजस्व वृद्धिका गतिविधि:
- वित्तीय अनुशासन/पारदर्शिता सुधारका कदम:
- परिणाम (आय वृद्धि, खर्च दक्षता, सेवा सुधार):
- EFLG मापदण्डसँग सम्बन्ध:
- अन्य पालिकाले पनि अपनाउन मिल्ने सिकाइ:
- दस्तावेज/आकडा (यदि उपलब्ध छ भने):
|
| सहभागी प्रस्तुतीकरण (Storytelling + PAR Method) (30 min) |
प्रत्येक सहभागी वा समूह – ३/४ मिनेट। प्रस्तुती शैली:
- Storytelling (समस्या → उपाय → नतिजा)
- PAR Model (Problem – Action – Result)
- Chart, graph, budget figure जस्ता दृश्य माध्यम प्रयोग गर्न प्रोत्साहन
उदाहरणहरू:
- “हाम्रो नगरपालिकाले डिजिटल बिलिङ प्रणाली सुरु गरेपछि राजस्व २५% बढ्यो”
- “हरित कर (Green Tax) राखेर वातावरणमैत्री परियोजनामा लगानी गर्न सकियो”
|
| Top 3 वित्तीय अभ्यास छनोट (10 min) |
सहभागी वा प्रशिक्षकले निम्न आधारमा छान्नेः
- नवीन उपाय (innovation)
- राजस्व/स्रोत परिचालनमा देखिने सुधार
- खर्च दक्षता वा पारदर्शिता सुधार
- EFLG सँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध
- अन्य पालिकामा दोहोरिन मिल्ने क्षमता (replicable)
छनोटपछि छोटो प्रशंसा/टोकन। |
| समूह छलफल – सिकाइ आदानप्रदान (5–10 min) |
मार्गदर्शक प्रश्न:
- कुन अभ्यास अन्य पालिकामा तुरुन्त लागू गर्न मिल्छ?
- वित्तीय स्रोत व्यवस्थापन सुधार्न कस्ता संस्थागत व्यवस्था आवश्यक हुन्छ?
- वातावरणमैत्री बजेटका अवसरहरू कहाँ छन्?
|
| Wrap-up (5 min) |
- मुख्य सिकाइहरूको सारांश
- “Financial Best Practices Compendium” बनाउन सुझाव
- सहभागीलाई धन्यवाद
|
| सत्रका अपेक्षित परिणाम (Outcomes) |
यस सत्रपछि सहभागीहरूले स्पष्ट रूपमा सिक्नेः
- वित्तीय स्रोत व्यवस्थापनका राम्रा अभ्यास गर्न
- आफ्नै पालिकाको गरेको वित्तीय सुधार अभ्यास निर्धारित संरचनामा प्रस्तुत गर्न
- EFLG दृष्टिकोणमा वित्तीय शासनको भूमिका बुझ्न
अन्य पालिकाबाट सिकेर बजेट/राजस्व सुधारका उपाय ल्याउन |
